Heup artrose

Heup artrose wordt ook wel slijtage van de heup genoemd

heup artrose

Bij heup artrose,  ook wel slijtage van de heup genoemd, ervaar je vaak pijn in de heupregio, in de bil- en liesregio en treden er bewegingsbeperkingen op in de heup. Deze klachten kunnen met verschillende technieken worden behandeld, namelijk: fysiotherapie, zooltherapie en/of medicatie. Wanneer deze behandelingen onvoldoende werken kan er gekozen worden voor een nieuwe heup. Het is belangrijk dat de mobiliteit en kracht van de heupspieren optimaal blijven. 

Let op! Artrose is een veelvoorkomend probleem in Nederland. Gelukkig is gebleken dat fysiotherapie/oefentherapie effectief kan zijn bij artrose. Daarom worden de eerste 12 behandelingen bij heup artrose vanaf 2018 vanuit de basisverzekering vergoed!



Wat is heup artrose?

De heup is een kogelgewricht. De kop van het bovenbeen is rond en beweegt in de kom van het bekken. Tussen de kop en de kom bevindt zich kraakbeen om ervoor te zorgen dat de botstukken wrijvingsloos kunnen bewegen. Indien dit kraakbeen dunner en zachter wordt, spreekt men van degeneratie of slijtage (ook wel artrose genoemd). Heup artrose is dus een andere term voor een ‘versleten’ heup. Artrose valt onder de reumatische ziekten. Andere reumatische ziekten zijn ontstekingsreuma en wekedelenreuma (fibromyalgie).


Wat zijn de oorzaken?

Slijtage van de heup ontstaat vaak ten gevolge van eerdere blessures aan de heup, zoals een gebroken heup, of door een andere aandoening, zoals heupdysplasie. Door een (soms minimale) standsverandering na een gebroken heup kan er een piekbelasting op een deel van het kraakbeen ontstaan waardoor dit kraakbeen op die plek in kwaliteit achteruit gaat. Ook een instabiele heup door een spierdisbalans kan leiden tot verhoogde belasting op het gewricht met artrose als gevolg. Bovendien kunnen overgewicht, een beenlengteverschil en reumatoïde artritis ook heupslijtage veroorzaken.

Wat zijn de tekens en symptomen?

De belangrijkste kenmerken van deze aandoening zijn pijn in de heupregio, in de bil en in de liesregio en het optreden van bewegingsbeperkingen van de heup. Door de afname van kraakbeen, vindt er meer frictie plaats tussen de botstukken. Als reactie hierop gaat het lichaam extra botstukjes aanmaken ter hoogte van de gewrichtsvlakken. Dit worden osteofyten genoemd. Dit kan op den duur leiden tot bewegingsbeperkingen van de heup. Daarnaast kan de heup warm aanvoelen en kan er lokaal een zwelling optreden. Ook ochtend- en startstijfheid is een bekend fenomeen bij slijtage.

Wat is de behandeling?

Vaak begint men bij heupartrose eerst met fysiotherapie, zooltherapie en/of pijnmedicatie. Door middel van zolen kan men ervoor zorgen dat de heup in een zo optimaal mogelijke stand staat. Ook een eventueel beenlengteverschil kan met zolen opgeheven worden. Medicatie, zoals pijnstillers of ontstekingsremmers, kunnen de pijn verminderen en zo uw kwaliteit van leven verbeteren.

Daarnaast helpt fysiotherapie vaak ook goed bij artrose. Door middel van specifieke oefeningen kan het resterende kraakbeen van optimale kwaliteit gemaakt worden. Dit zijn lichte oefenvormen met veel herhalingen om zo de ‘smering’ van het gewricht te bevorderen. Daarnaast kan men specifieke oefeningen doen om de heupspieren te versterken. Ook zijn stabiliteitsoefeningen een belangrijk onderdeel van de oefentherapie. Vaak gaat slijtage gepaard met veel spierspanning en daarvoor kan massage therapie, dry needling therapie, taping en/of rekoefeningen helpen. Ook het mobiliseren van de heup kan de klachten verminderen.

Indien bovenstaande therapieën onvoldoende helpen en u hevige klachten heeft, kunt u soms kiezen voor een nieuwe heup.

Men spreekt van een nieuwe heup wanneer er een kunstheup in plaats van de originele heup geplaatst wordt. Dit kunstgewricht wordt ook wel een prothese genoemd en neemt de functie van de oude heup over. Deze prothese wordt tijdens een operatie geplaatst en na de operatie volgt een revalidatietraject om de volledige functie van de heup weer terug te krijgen. Lees hier meer informatie over een nieuwe heup

Welke oefeningen kan ik doen?

Er zijn bij artrose van de heup een aantal belangrijke dingen om op te letten. Zo moet de mobiliteit, stabiliteit en kracht van de heupspieren optimaal blijven. Hieronder leest u enkele oefeningen die u hiervoor kan doen. Deze oefeningen kunnen ook helpen om heupartrose te voorkomen!

Mobiliteitsoefeningen

1. Rekken van de heupflexor

De heupflexor heet ook wel de m. iliopsoas en deze spier buigt je heup. Als deze spier verkort is (bijvoorbeeld door een ingezakte houding), heb je moeite met het volledig strekken van de heup. Je kunt deze spier op de volgende manier rekken: ga met je zitbotjes tegen een hoge tafel aan staan en trek de knie van het been dat je niet wil rekken naar je borst. Laat je vervolgens langzaam achterover op de tafel zakken, terwijl je het te rekken been laat hangen. Laat je been vijftien seconden hangen. Herhaal de oefening drie keer met korte tussenpozen.

2. Rekken van de bovenbeenspier

Vaak gaan mensen bij heupslijtage compenseren in het looppatroon. Hierdoor kan een bovenbeen spier (m. rectus femoris) gaan verkorten. Om deze soepel te houden, kunt u de volgende rekoefening doen: Ga op één been staan en pak uw voet bij de wreef vast. Trek de hak richting de bil. Let erop dat u uw onderrug niet hol trekt en dat uw knie zich naast de andere knie bevindt (en dus niet naar voren steekt). Houd de rek 15 seconden aan en herhaal dit drie keer.

3. Rekken van de peervormige spier

De peervormige spier is de m. piriformis. Deze is gelegen in de bil. Kenmerken van een verkorte peervormige spier kunnen zijn: pijn bij lang zitten en uitstralende pijn in de bil, achterzijde van het boven- en onderbeen en onder de voet. Je kunt deze spier rekken door je voet op je andere knie te leggen en deze knie gebogen naar de borst toe te trekken. Druk eventueel met je elleboog je knie nog wat verder naar buiten. Houd deze positie vijftien seconden aan en herhaald dit drie keer met korte tussenpozen.

Stabiliteitsoefeningen

1. Op 1 been staan

Ga op één been staan met uw hak op een kleine verhoging. Probeer dit minimaal 30 seconden vol te houden. Te gemakkelijk? Doe eens uw ogen dicht of gooi ondertussen een bal tegen een muur! Zorg ervoor dat u niet inzakt bij uw heup (de heup dus goed uitstrekken).

2. Bruggetje

Ga op uw rug liggen. Buig uw knieën 90 graden en zet uw voeten op de mat. Kruis uw armen op uw borst. Druk uw heupen omhoog. Houd deze positie één minuut vast. Indien dit u gemakkelijk af gaat, probeer dan eens één been uit te strekken, terwijl u uw heupen goed omhoog blijft drukken. Uw heup moet nu stabiliseren om niet om te vallen. Wanneer u deze oefening voor het eerst doet, moet u oppassen dat u geen kramp in uw bovenbeen krijgt. Begin bijvoorbeeld met 5 seconden en probeer dit op te bouwen naar 20-30 seconden uitstrekken van het been. Herhaal deze oefening aan de andere zijde.

Krachtoefeningen

Bespreek onderstaande oefeningen eerst met uw therapeut om te bepalen of ze niet te zwaar zijn voor u!

1. Zijwaarts heffen van been

Ga op uw zij op een matje liggen. Hef uw been nu gestrekt omhoog en herhaal dit 10 keer. Draai om en doe hetzelfde met uw andere been. De spieren aan de zijkant van de heup moeten nu hard werken. Voer de oefening in 10 herhalingen 3 keer per been uit.

2. Side lunge

Ga in spreidstand staan. Zet met één been een zijwaartse pas en breng uw gewicht over naar dit been en buig deze knie tot ongeveer 90 graden. Zorg ervoor dat uw knie niet voorbij uw tenen komt en dat u dus echt met uw heupen naar achteren beweegt. Strek uw knie weer en zet uw been weer terug in de beginpositie. Doe dezelfde oefening nu voor uw andere been. Herhaal dit tien keer per been en voer deze sessie drie keer uit.

3. Hip extension

Ga op uw buik liggen. Buig de knie van één been. Hef nu uw bovenbeen van de grond richting het plafond. U gebruikt hierbij voornamelijk uw bilspieren. Herhaal dit tien keer en doe vervolgens hetzelfde met uw andere been. Herhaal deze oefening 3 sessies.

Wilt u meer oefeningen? Neem dan contact met ons op! Ook als u twijfelt of dit de juist oefeningen zijn voor u, kunt u advies vragen aan onze therapeuten.

Sporten met heupartrose

Zoals u hierboven al hebt kunnen lezen, zijn specifieke oefeningen erg goed voor uw heup. U kunt dus prima vooruit in de fitnesszaal. Zo zou u bovenstaande oefeningen, de roeier of de hometrainer kunnen doen. Belastingen waarbij er grote krachten op de heup komen, zoals hardlopen, voetballen of zaalsporten dient u te vermijden. Hierbij moet de heup te grote krachten opvangen. Dit kan de klachten verergeren. 

Gerelateerde artikelen

De Specialist

Maikel Korbmacher

Fysiotherapeut Maikel Korbmacher Berghem

De behandeling die past bij uw klacht, begint bij de kennis over aandoeningen. Wij schrijven hierover om in begrijpbare taal uit te leggen welke aandoeningen er zijn, zodat iedereen zijn of haar aandoening kan begrijpen. Voel je vrij om vragen te stellen.

Wij streven er naar om binnen 24 uur antwoord te geven op al uw vragen!

Stel hier direct uw vraag

Plaats een reactie

U plaatst een reactie als gast U kunt hieronder inloggen